Gaurko hitza

du ad. 1. (Ipar.) Norbait adeitasunez lurrerantz makurtu. Baina Jesusek beheiti gurturik eriaz idazten zuen lurrean. 2. (lehen zaio ad.) Jainkoari, edo jainkotzat edo santutzat hartzen denari, erlijiozko gorazarrea egin. Eguzkia gurtzen duten herriak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: (1) gur egin, jauretsi, adoratu, beneratu (2) adei egin, ohoratu, ondratu (3) agurtu.  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Konturatzen zen [...]

iz. Norbait ohoratzeko edo goraipatzeko ekintza.Euskaltzaleen biltzarra, Azkueren gorazarretan. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: (1) gorespen, omenaldi, goraipamen, goramen, laudorio, laudo, jasoaldi, lore (2) himno (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Paul Austerrek New York trilogy liburuan gorazarre egiten dio Roeblingi: ez zuen sekula bere oinez zubia zapaldu, baina zubiaren torloju bakoitza present zegoen bere baitan, urte haien guztien buruan, zubia [...]

iz. Susmoa; zerbait arriskutsua edo kaltegarria gerta daitekeelako susmoak eragiten duen beldurrezko jarrera. Ez du eginkizunak alaitzen, goganbehar ezkutu batek adierazten baitio hondamenera doala. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: (1) arrangura, arrenkura, artegatasun, egonezin, aieru, ardura, axola, kezka (2) errezelu, fidagaiztasun,  gaitzikortasun, mesfidantza, susmo, tuku, jelosia, zaio. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Izan zitekeen, bai, baina ene barrenak maitasunezko [...]

da ad. (B) Damutu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: damutu, damu izan, dolutu, urrikitu. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Dolmancé, Mistival Anderearengana hurbilduz: Poliki-poliki, bihotza, errietarik ez hemen; gu guztiok Eugeni babesten gaude, eta *garba(i)tu egin dakizuke zakar tratatzen baduzu. [Filosofia apaingelan, Sade / Juan Martin Elexpuru / Bego Montorio (Txalaparta, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)
Jatorrizko testuan *garbatu azaltzen da. Euskaltzaindiak [...]

da/du ad. (Ipar.) 1. Atzeratu. Ez da aitzinatzen eta ez gibelatzen, beti dago egoera batean. 2. Aldaratu, urrundu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: berandutu, belutu, atzeratu, kadendu. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Elkar ikuste hori gibelatu beharrean naiz ordea, eragin handiagoa izan dezan, eta oraino ez dakit pazientziarik izanen dudan: egun osoan hogei aldiz ireki dut ahoa neure zaldien [...]

iz. 1. Besoa gorputz-enborrari lotzen zaion alderdiaren azpialdea. Ezkerreko galtzarbean egunkaria zeraman. 2. (Ipar.) Galtzarra. 3. BOT. Hostoa eta hari eusten dion zurtoin edo adarraren arteko elkargunearen goiko aldea.
Sinonimoak: besape, axila (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Aldian behin eskua eramaten nuen galtzarbe ondora, eta agiriak jaka-barreneko patrikan zeudela sentitzeak pixka baterako lasaitzen ninduen. [Ihes betea, Anjel Lertxundi] (Ereduzko [...]

da/du ad. Aspertu, gogoa galdu edo galarazi.
Sinonimoak: (1) gogait egin, aspertu, gogoa galdu, gogoetsi, nazkatu, nardatu, eneatu,, higuindu, tripak jan (2) unatu, nekatu, akitu, nekarazi, gahindu, izorratu.
Luze gabe etxezuloan egoteaz gogaitu eta, beloan bildurik, bezperan ez bezala, bere itxurari erreparatu gabe irten zen. [Mirarien kalezuloa, Nagib Mahfuz / Patxi Zubizarreta]

iz. Nahi bizia, guraria; zerbait izateko edo zerbaitez jabetzeko desira gehiegizkoa. Haragia jateko gutizia etorri zitzaien.
Sinonimoak: (1)  gurari, nahiera, nahikari, irrika, desira, grina, tirri, nahikeria, zalekeria, apetitu, irrits, su.
Ez zen maiz emazte batez agradatu; behar orduan, bere gutizia asetzen zituen eta, ondotik, ahanzten zituen. [Hautsi da katea, Toti Mtz. de Lecea / Elena Touyarou]

iz. (B) 1. Gogoa, oroimena. Gomutara etorri. 2. Oroitzapena. Gomuta honek beldurrez betetzen zaitu. Zure gomuta saminagoa bihotz eneko kuttuna.
Sinonimoak: gogorapen, oroitzapen, birgogorapen, oroipen, oroitze, akordu, gogo.
Etzaulki trakets hark Gerra Handian anbulantzia gidari jardun zueneko gomuta dakarkio burura. [Neguko zirkua, Harkaitz Cano]

du ad. Huts edo ekintza okerra zuritu.
Sinonimoak: disimulatu…
Kostatu zitzaidan nire jakin-min hura gainzuritzea, baina azkenean lortu nuen.